Czy można wycofać zeznania na Policji lub w prokuraturze?
Czy można wycofać zeznania na Policji lub w prokuraturze?
Czy można wycofać zeznania złożone na Policji?
Co do zasady nie można po prostu „wycofać” zeznań w taki sposób, aby zniknęły z akt sprawy.Świadek może podczas kolejnego przesłuchania zmienić lub uzupełnić swoje zeznania, ale wcześniejszy protokół nadal może mieć znaczenie dowodowe.
Inaczej może wyglądać sytuacja osoby, której przysługuje prawo odmowy zeznań. Jeżeli skorzysta z niego w odpowiednim terminie, wcześniejsze zeznania mogą nie móc służyć za dowód.Dlatego odpowiedź na pytanie „czy mogę wycofać zeznania?” zależy przede wszystkim od tego, dlaczego świadek chce zmienić wcześniejsze zeznania oraz czy przysługuje mu prawo odmowy zeznań.
Złożyłem zeznania i teraz chcę je zmienić – co zrobić?
Taka sytuacja zdarza się w praktyce częściej, niż mogłoby się wydawać.
Świadek po przesłuchaniu dochodzi do wniosku, że:
- czegoś nie powiedział,
- pomylił kolejność wydarzeń,
- nieprecyzyjnie odpowiedział na pytanie,
- przypomniał sobie nowe okoliczności,
- podczas pierwszego przesłuchania był pod wpływem silnego stresu,
- inaczej zrozumiał pytanie funkcjonariusza.
Świadek może podczas kolejnego przesłuchania przedstawić inną wersję wydarzeń albo uzupełnić wcześniejsze zeznania.
Nie powoduje to jednak automatycznego usunięcia pierwszych zeznań.
Czy wcześniejsze zeznania pozostają w aktach?
Tak. Sama zmiana zeznań nie powoduje usunięcia wcześniejszego protokołu z akt postępowania.
Jeżeli świadek przed sądem zeznaje odmiennie niż wcześniej, art. 391 k.p.k. pozwala w odpowiednim zakresie odczytać protokół jego poprzednich zeznań.
Sąd może następnie zapytać świadka, skąd wynikają różnice.
W praktyce oznacza to, że nie wystarczy powiedzieć:
„Wycofuję wcześniejsze zeznania”.
Wcześniejsza wypowiedź procesowa nadal istnieje i może wymagać wyjaśnienia.
Co się dzieje, gdy świadek zmieni zeznania przed sądem?
Zmiana zeznań nie oznacza automatycznie, że sąd uwierzy wersji wcześniejszej albo późniejszej.
Sąd powinien ocenić zgromadzone dowody i ustalić, która relacja zasługuje na wiarę.
Może mieć przy tym znaczenie między innymi:
- kiedy zostały złożone poszczególne zeznania,
- jak szczegółowe były obie relacje,
- czy świadek potrafi logicznie wyjaśnić rozbieżności,
- czy jego zeznania znajdują potwierdzenie w innych dowodach,
- czy istnieją okoliczności mogące wpływać na zmianę wersji wydarzeń.
Czy sąd może odczytać zeznania z Policji?
Tak. Jeżeli świadek zeznaje odmiennie niż wcześniej albo twierdzi, że nie pamięta określonych okoliczności, wcześniejsze zeznania mogą zostać w odpowiednim zakresie odczytane na rozprawie.
Dlatego pierwszego przesłuchania na Policji nie należy traktować jako nieformalnej rozmowy.
Treść protokołu może powrócić podczas procesu wiele miesięcy, a czasami nawet kilka lat później.
Czy można poprawić błędnie zapisany protokół przesłuchania?
Jeżeli świadek jeszcze podczas przesłuchania zauważy, że protokół nie odpowiada temu, co powiedział, powinien zgłosić swoje zastrzeżenia przed jego podpisaniem.
Warto dokładnie przeczytać protokół.
Szczególne znaczenie mogą mieć pozornie niewielkie różnice, takie jak:
„widziałem” zamiast „wydawało mi się”,
„byłem pewien” zamiast „przypuszczałem”,
czy wskazanie konkretnej godziny, mimo że świadek jej dokładnie nie pamiętał.
Z mojego doświadczenia w sprawach karnych wynika, że osoby przesłuchiwane często koncentrują się na jak najszybszym zakończeniu stresującej czynności i dopiero później dokładnie analizują to, co znalazło się w protokole.
Dlatego protokół warto przeczytać spokojnie przed jego podpisaniem, nawet jeżeli samo przesłuchanie trwało długo.
Czy można ponownie przesłuchać świadka?
Tak. W toku postępowania świadek może zostać przesłuchany ponownie.
Może się tak zdarzyć między innymi wtedy, gdy pojawią się nowe dowody, konieczne będzie wyjaśnienie rozbieżności albo organ prowadzący postępowanie będzie chciał uzupełnić wcześniejsze przesłuchanie.
Ponowne przesłuchanie daje również możliwość przedstawienia okoliczności, których świadek wcześniej nie podał.
Nie oznacza to jednak, że wcześniejszy protokół automatycznie przestaje mieć znaczenie.
Czy osoba najbliższa oskarżonego może odmówić zeznań, jeśli wcześniej zeznawała?
Tak – i jest to bardzo ważny wyjątek od opisanej wcześniej zasady.
Osoba najbliższa dla oskarżonego ma prawo odmowy zeznań.
Jeżeli osoba uprawniona skorzysta z prawa odmowy zeznań w terminie określonym przez przepisy, jej wcześniej złożone zeznania nie mogą służyć za dowód ani zostać odtworzone.
To sytuacja zupełnie inna niż zwykła zmiana wcześniejszych zeznań.
Do kiedy można skorzystać z prawa odmowy zeznań?
Osoba uprawniona może oświadczyć, że chce skorzystać z tego prawa, nie później niż przed rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym.
Termin ma więc ogromne znaczenie.
Jeżeli świadek jest osobą najbliższą dla oskarżonego i wcześniej zeznawał na Policji lub w prokuraturze, przed pierwszym przesłuchaniem przed sądem warto dokładnie ustalić jego sytuację procesową.
Czy odmowa zeznań i odmowa odpowiedzi na pytanie to to samo?
Nie. To dwa różne uprawnienia.
Prawo odmowy zeznań pozwala w określonych sytuacjach odmówić składania zeznań w ogóle.
Odrębnym uprawnieniem jest możliwość odmowy odpowiedzi na konkretne pytanie, jeżeli odpowiedź mogłaby narazić świadka lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
W praktyce rozróżnienie tych dwóch instytucji może mieć bardzo duże znaczenie.
Świadek nie powinien zakładać, że skoro musi zeznawać, to musi odpowiedzieć na każde zadane pytanie.
Czy można zmienić zeznania złożone pod wpływem stresu?
Można później wyjaśnić, że wcześniejsza wypowiedź była nieprecyzyjna i wskazać przyczyny rozbieżności. Sam stres nie powoduje jednak automatycznego unieważnienia wcześniejszych zeznań.
Przesłuchanie przez Policję lub prokuratora dla osoby, która nigdy wcześniej nie uczestniczyła w postępowaniu karnym, może być bardzo stresującym doświadczeniem.
Świadek może odpowiadać zbyt szybko, nieprecyzyjnie formułować myśli albo próbować udzielić odpowiedzi nawet wtedy, gdy czegoś dokładnie nie pamięta.
Jeżeli później zauważy błąd, nie powinien próbować tworzyć kolejnej wersji wydarzeń tylko po to, aby „naprawić” poprzednią.
Znacznie ważniejsze jest rzetelne wskazanie:
co było nieprawidłowe, jaka jest rzeczywista wiedza świadka i z czego wynika różnica między zeznaniami.
Czy za zmianę zeznań grozi odpowiedzialność karna?
Sama zmiana zeznań nie jest przestępstwem.
Problem może powstać wtedy, gdy świadek świadomie zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę.
Art. 233 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność karną za fałszywe zeznania, jeżeli spełnione są określone w tym przepisie warunki.
Dlatego nie można przyjąć prostego założenia:
„zmieniłem zeznania, więc odpowiem za fałszywe zeznania”.
Sama rozbieżność między dwiema relacjami jeszcze o tym nie przesądza.
Co jeżeli wcześniejsze zeznania rzeczywiście były nieprawdziwe?
Sytuacja wymaga wtedy szczególnie ostrożnej analizy.
Kodeks karny przewiduje, że dobrowolne sprostowanie fałszywych zeznań przed choćby nieprawomocnym rozstrzygnięciem sprawy może mieć znaczenie dla odpowiedzialności karnej.
Nie oznacza to jednak, że każde późniejsze „odwołanie” zeznań automatycznie usuwa odpowiedzialność.
W takiej sytuacji warto przed kolejnym przesłuchaniem skonsultować się z adwokatem.
Czy można wycofać zawiadomienie o przestępstwie?
To inne zagadnienie niż wycofanie zeznań.
Złożenie zawiadomienia o przestępstwie i złożenie zeznań w charakterze świadka to dwie różne czynności.
Dlatego oświadczenie:
„wycofuję zawiadomienie”
nie zawsze oznacza zakończenie postępowania.
W przypadku wielu przestępstw organy ścigania prowadzą postępowanie z urzędu i późniejsza zmiana stanowiska osoby zawiadamiającej nie powoduje automatycznego umorzenia sprawy.
Inaczej mogą wyglądać sprawy dotyczące czynów ściganych na wniosek lub z oskarżenia prywatnego.
Co zrobić, jeśli chcesz zmienić wcześniejsze zeznania?
Najpierw warto ustalić dlaczego wcześniejsze zeznania mają zostać zmienione.
Inna będzie sytuacja osoby, która przypomniała sobie dodatkowy szczegół, inna świadka, którego wypowiedź została nieprecyzyjnie zaprotokołowana, a jeszcze inna osoby najbliższej oskarżonego, która chce skorzystać z prawa odmowy zeznań.
W praktyce warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:
- W jakim charakterze zostałem przesłuchany?
- Co dokładnie znajduje się w protokole?
- Która część zeznań jest nieprawidłowa?
- Dlaczego chcę ją zmienić?
- Czy przysługuje mi prawo odmowy zeznań albo odpowiedzi na konkretne pytanie?
- Czy zmiana może wiązać się z ryzykiem odpowiedzialności za fałszywe zeznania?
Dopiero po ustaleniu tych kwestii można rozsądnie zdecydować o dalszym postępowaniu.
Najczęściej zadawane pytania – wycofanie i zmiana zeznań
Czy mogę zadzwonić na Policję i wycofać zeznania?
Nie powoduje to automatycznego usunięcia wcześniejszych zeznań z akt. Jeżeli chcesz sprostować lub uzupełnić swoją wcześniejszą wypowiedź, znaczenie ma sposób dokonania tego w toku postępowania.
Czy nowe zeznania zastępują stare?
Nie. Co do zasady wcześniejsze zeznania pozostają w materiale sprawy, a powstałe rozbieżności mogą być następnie oceniane przez sąd.
Czy mogę powiedzieć przed sądem coś innego niż na Policji?
Tak, jeżeli taka jest Twoja rzeczywista wiedza o zdarzeniu. Trzeba jednak liczyć się z możliwością odczytania wcześniejszych zeznań i pytaniami dotyczącymi przyczyn różnic.
Czy mogę odmówić zeznań, jeżeli wcześniej zeznawałem na Policji?
W określonych przypadkach tak. Jeżeli przysługuje Ci prawo odmowy zeznań i skorzystasz z niego w przewidzianym terminie, wcześniejsze zeznania mogą nie móc służyć za dowód.
Czy zmiana zeznań oznacza odpowiedzialność z art. 233 k.k.?
Nie automatycznie. Sama różnica pomiędzy zeznaniami nie oznacza jeszcze popełnienia przestępstwa fałszywych zeznań.
Czy mogę odmówić odpowiedzi na jedno pytanie?
W określonych sytuacjach tak. Prawo odmowy odpowiedzi na konkretne pytanie należy odróżnić od prawa odmowy składania zeznań w całości.
Adwokat w sprawie dotyczącej zeznań świadka – Warszawa
Jeżeli złożyłeś zeznania na Policji lub w prokuraturze i dopiero później zorientowałeś się, że wymagają sprostowania, albo zostałeś ponownie wezwany na przesłuchanie, warto przed kolejną czynnością ustalić swoją sytuację procesową.
Szczególnej uwagi wymagają przypadki, gdy świadek:
- chce istotnie zmienić wcześniejszą wersję wydarzeń,
- jest osobą najbliższą podejrzanego lub oskarżonego,
- obawia się własnej odpowiedzialności karnej,
- został wezwany do sądu po wcześniejszym przesłuchaniu na Policji,
- ma wątpliwości dotyczące treści podpisanego protokołu.
Jako adwokat zajmujący się wyłącznie sprawami karnymi analizuję nie tylko samą treść wcześniejszych zeznań, ale przede wszystkim status procesowy osoby przesłuchiwanej i konsekwencje kolejnych decyzji procesowych.
Podsumowanie – czy zeznania można wycofać?
Zeznań złożonych na Policji lub w prokuraturze co do zasady nie można po prostu „wycofać” i usunąć z akt. Można je później zmienić, sprostować lub uzupełnić, ale wcześniejsza wypowiedź może nadal stanowić element materiału dowodowego.
Istotny wyjątek dotyczy osób uprawnionych do odmowy zeznań. Jeżeli skorzystają z tego prawa w odpowiednim terminie, przepisy przewidują, że ich wcześniejsze zeznania nie mogą służyć za dowód ani zostać odtworzone.
Dlatego przed próbą „wycofania zeznań” warto najpierw ustalić, jakie uprawnienia przysługują świadkowi i jakie skutki procesowe wywoła jego kolejna decyzja.
Adwokat specjalizujący się w sprawach karnych w Warszawie. Reprezentuję podejrzanych, oskarżonych i pokrzywdzonych na etapie postępowania przygotowawczego i sądowego. Prowadzę sprawy w Warszawie oraz na terenie całej Polski.
DODAJ KANCELARIĘ JAKO ŹRÓDŁO W GOOGLE
