Policja zatrzymała bliską osobę. Czy rodzina może ustanowić obrońcę?
Policja zawiadamia Cię o zatrzymaniu bliskiej osoby. Wiesz, do której jednostki ją zabrano, ale nie znasz zarzutu ani sygnatury. Możesz już skontaktować się z adwokatem. Dalszy krok zależy od tego, czy chodzi o rozmowę prawnika z osobą zatrzymaną, czy o formalne ustanowienie obrońcy dla podejrzanego. Rodzina ma w tych dwóch sytuacjach inną rolę.
Czy trzeba czekać na przedstawienie zarzutów?
Nie trzeba czekać z prośbą o pomoc. Prawo do kontaktu z adwokatem przysługuje już osobie zatrzymanej. To zatrzymany zgłasza żądanie — może po prostu powiedzieć: „Chcę porozmawiać z adwokatem przed przesłuchaniem”. Na podstawie art. 245 § 1 k.p.k. należy mu niezwłocznie umożliwić kontakt w dostępnej formie i bezpośrednią rozmowę.
Jeżeli dzwonisz z zewnątrz, możesz znaleźć prawnika, podać mu miejsce zatrzymania i ustalić, jak skontaktuje się z jednostką. Nie musisz najpierw zdobywać podpisu bliskiej osoby, żeby wykonać ten telefon. Twoja rozmowa z kancelarią nie zastępuje jednak żądania samego zatrzymanego.
Kto może podpisać upoważnienie do obrony?
Jeśli bliski ma już status podejrzanego lub oskarżonego, jest pozbawiony wolności i sam jeszcze nie ustanowił obrońcy, możesz ustanowić obrońcę w jego imieniu. Art. 83 § 1 k.p.k. nie wymaga pokrewieństwa. Może to zrobić na przykład żona, partner, siostra albo przyjaciel. O ustanowieniu obrońcy trzeba niezwłocznie zawiadomić osobę, której obrona dotyczy.
Przykład: partnerka podejrzanego wie, że przebywa on w policyjnej jednostce i nie wybrał jeszcze obrońcy. Może podpisać upoważnienie własnym imieniem i nazwiskiem, wskazując, dla kogo ustanawia adwokata. Nie podpisuje się za partnera i nie musi wykazywać, że są małżeństwem. Upoważnienia można udzielić na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu przed organem prowadzącym postępowanie.
Co powiedzieć adwokatowi przez telefon?
Na początek najbardziej przydadzą się informacje, które pozwolą ustalić, gdzie jest zatrzymany i jaka czynność ma się odbyć. Jeśli czegoś nie wiesz, powiedz to wprost. Brak sygnatury nie powinien opóźniać rozmowy.
- Kogo i kiedy zatrzymano? Podaj imię, nazwisko oraz znaną Ci godzinę zatrzymania. Odróżnij ją od godziny, o której powiadomiono rodzinę.
- Gdzie jest bliski? Podaj nazwę jednostki, komisariat lub prokuraturę. Jeśli wiesz tylko, kto do Ciebie dzwonił, przekaż tę informację.
- Co ma wydarzyć się dalej? Powiedz, czy zapowiedziano przesłuchanie, przewiezienie do prokuratury albo posiedzenie sądu. Rozróżnij potwierdzoną godzinę i przypuszczenie.
- Czy są pilne potrzeby? Zgłoś m.in. potrzebę tłumacza lub istotną informację o leczeniu. Jeśli konieczna jest pilna pomoc medyczna, poinformuj o tym również jednostkę, w której przebywa zatrzymany.
Czy rodzina pozna treść rozmowy z obrońcą?
Osobą, której interesów broni adwokat, jest podejrzany lub oskarżony. Podpisanie upoważnienia albo opłacenie pomocy przez rodzinę nie daje jej automatycznie dostępu do akt, treści wyjaśnień ani ustaleń dotyczących obrony. Najlepiej uzgodnić z bliskim i adwokatem, komu można przekazywać informacje i w jakim zakresie.
Poufność ma znaczenie od pierwszej rozmowy z zatrzymanym. W wyroku z 11 grudnia 2012 r., K 37/11, Trybunał Konstytucyjny zakwestionował ówczesny przepis, który pozwalał zatrzymującemu zastrzec swoją obecność przy rozmowie bez wskazania przesłanek. Obecny art. 245 § 1 k.p.k. dopuszcza taką obecność wyjątkowo, gdy uzasadniają ją szczególne okoliczności.
Jeżeli bliska osoba ma zostać przesłuchana, przeczytaj także: Czy podejrzany musi składać wyjaśnienia? Informacje o samym zatrzymaniu znajdziesz w poradniku Zatrzymanie przez Policję.
Jeśli do zatrzymania doszło w Warszawie i chcesz ustalić możliwość udziału adwokata w najbliższej czynności, skontaktuj się z kancelarią: 660 698 683.
Podstawa prawna: Kodeks postępowania karnego, w szczególności art. 71 § 3, art. 83 i art. 245. Stan prawny: 10 listopada 2026 r.
Adwokat specjalizujący się w sprawach karnych w Warszawie. Reprezentuję podejrzanych, oskarżonych i pokrzywdzonych na etapie postępowania przygotowawczego i sądowego. Prowadzę sprawy w Warszawie oraz na terenie całej Polski.
